Yêu cầu trên được Tổng Bí thư Tô Lâm nêu tại buổi thăm, chúc Tết Đảng bộ, chính quyền và nhân dân TP HCM sáng 9/2. Dự buổi gặp mặt có lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước và TP HCM qua các thời kỳ, đại diện gia đình chính sách, người có công.

Phát biểu chúc Tết, Tổng Bí thư cho biết năm 2026 có ý nghĩa đặc biệt với nhiều dấu mốc lịch sử quan trọng của đất nước và TP HCM, đồng thời là năm bản lề để bước vào giai đoạn phát triển mới. Điều này đòi hỏi thành phố phải có những chuyển động mạnh mẽ, thực chất và hiệu quả hơn, xứng đáng vai trò đầu tàu, đi trước – làm mẫu.

Dành nhiều thời gian phân tích các điểm nghẽn kéo dài, Tổng Bí thư nhấn mạnh ùn tắc giao thông là vấn đề nghiêm trọng nhất và cần sớm giải quyết. Theo ông, dù TP HCM có nhiều lợi thế, song tình trạng kẹt xe khiến hàng hóa khó lưu thông, du khách e ngại, làm suy giảm sức cạnh tranh của đô thị.

Tổng Bí thư yêu cầu TP HCM rà soát, hoàn thiện quy hoạch giao thông theo hướng kết nối đồng bộ các cửa ngõ và liên vùng, đặc biệt là các trục đi miền Tây, phía Bắc và hướng Đông.

Bên cạnh đó, thành phố cần hoàn thiện quy hoạch giao thông gắn với ba cực tăng trưởng, trong đó ưu tiên cải thiện kết nối khu vực Bình Dương cũ với trung tâm TP HCM. “Phải tính toán sao cho từ Thủ Dầu Một về trung tâm TP HCM không quá 30 phút. Giải quyết được việc này rất quan trọng”, Tổng Bí thư nói.

Nhắc tới kết nối sân bay Long Thành, người đứng đầu Đảng nhấn mạnh thời gian di chuyển từ TP HCM không thể kéo dài hai tiếng như hiện nay mà cần rút xuống khoảng 30 phút. “Xây sân bay là rất quan trọng nhưng kết cấu hạ tầng giao thông phải đi trước một bước”, ông nói.

Kết nối giữa TP HCM và sân bay Long Thành hiện chủ yếu dựa vào đường bộ, trong đó trục chính là cao tốc TP HCM – Long Thành – Dầu Giây, thường xuyên quá tải. Quãng đường từ trung tâm TP HCM đến sân bay dài khoảng 40 km, trong khi các tuyến cao tốc mở rộng, metro kết nối chưa hoàn thiện. Một số tuyến như Vành đai 3, Quốc lộ 51, tỉnh lộ 25B, 25C đang được xây dựng, nâng cấp nhưng chưa đồng bộ, khiến nguy cơ ùn tắc vẫn hiện hữu khi sân bay đi vào khai thác.

Ngoài giao thông, Tổng Bí thư yêu cầu TP HCM phát triển đô thị thông minh, nâng cao chất lượng sống cho người dân. Theo ông, thành phố muốn hạn chế xe máy thì phải phát triển hệ thống giao thông công cộng nhanh, đúng giờ, thuận tiện. Khi đó, người dân sẽ tự bỏ xe máy, không cần biện pháp cấm đoán. “Nếu không tập trung giải quyết, vài năm nữa thành phố sẽ tiếp tục tắc nghẽn”, Tổng Bí thư nhấn mạnh.

Tại buổi làm việc, Tổng Bí thư cũng lưu ý TP HCM trong việc lựa chọn nhà đầu tư khi lựa chọn nhà đầu tư các dự án hạ tầng, dự án trọng điểm, bởi đây là khâu quyết định chất lượng phát triển đô thị và hiệu quả sử dụng nguồn lực.

Theo Tổng Bí thư, tiêu chí lựa chọn nhà đầu tư không chỉ dừng ở “rẻ nhất, nhanh nhất” theo nghĩa đơn thuần. Giá thành thấp và tiến độ nhanh chỉ có ý nghĩa khi đặt trong khuôn khổ quy hoạch và tiêu chuẩn chất lượng. Nhà đầu tư phải chứng minh đầy đủ năng lực tài chính thực chất, năng lực tổ chức triển khai và khả năng thực hiện dự án theo đúng quy hoạch được duyệt.

“Trường hợp chỉ là ‘cò’, đóng vai trò trung gian, xin dự án rồi bán lại, không có năng lực thực tế thì phải kiên quyết loại bỏ”, Tổng Bí thư nhấn mạnh.

Đối với các dự án đô thị, ông yêu cầu phát triển đồng bộ hạ tầng, không thể chỉ xây nhà để bán mà thiếu trường học, cơ sở y tế, công viên, cây xanh, bãi đỗ xe và hệ thống chống ngập, gây quá tải và bất ổn cho đời sống người dân.

Về đầu tư công, Tổng Bí thư lưu ý cần thay đổi tư duy từ “chạy theo giải ngân” sang đánh giá hiệu quả đồng vốn. Mỗi dự án, dù quy mô 1.000 hay 10.000 tỷ đồng, đều phải tính toán rõ thời gian thu hồi vốn, mức đóng góp cho tăng trưởng GDP và cải thiện đời sống người dân. Các dự án kéo dài nhiều năm, lỗ vốn, không phát huy hiệu quả là biểu hiện của lãng phí, cần được kiểm soát chặt chẽ.