Thành phố Đồng Nai mở ra cơ hội hợp tác với TPHCM ở tầm cao hơn

Theo TSKH.KTS Ngô Viết Nam Sơn, thành phố Đồng Nai mở ra cơ hội hợp tác song phương với TPHCM ở tầm cao hơn, tạo điều kiện liên kết hợp tác thuận lợi.

Metro số 1 (Bến Thành – Suối Tiên) kéo dài đến trung tâm TP Đồng Nai và sân bay Long Thành. Ảnh: Anh Tú

TPHCM liên kết TP Đồng Nai thành “siêu đô thị tứ giác kinh tế”

Hôm nay 18.5, Đồng Nai công bố Nghị quyết của Quốc hội về việc thành lập thành phố Đồng Nai, phóng viên Báo Lao Động đã có cuộc phỏng vấn Tiến sĩ khoa học, kiến trúc sư (TSKH.KTS) Ngô Viết Nam Sơn về vị thế, thời cơ và định hướng phát triển của thành phố Đồng Nai trong thời gian tới.

Thưa ông, vị thế của thành phố Đồng Nai hiện tại như thế nào?

– Với vị thế là trung tâm động lực của khu cửa ngõ phía Nam, kết nối TPHCM, Tây Nguyên và Đồng bằng sông Cửu Long, TP Đồng Nai mở ra cơ hội hợp tác song phương với TPHCM ở tầm cao hơn, tạo điều kiện liên kết hợp tác với TPHCM thuận lợi, dễ dàng hơn.

TP Đồng Nai sẽ khai thác những mô hình phát triển mới thể hiện được vị thế mới, tăng trưởng kinh tế xã hội tương xứng với vai trò mới, đóng góp nhiều hơn cho phát triển kinh tế của vùng đô thị và của cả nước.

Đối với TPHCM sau khi sáp nhập Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu và khi liên kết tốt với TP Đồng Nai sẽ tạo thành “siêu đô thị tứ giác kinh tế”. TPHCM hiện đang thiếu một “vế” rất quan trọng là sân bay quốc tế Long Thành để trở thành liên kết hoàn chỉnh cho một siêu đô thị.

TP Đồng Nai và TPHCM sẽ tạo thành một trục hạ tầng đa phương thức (gồm đường bộ, đường bộ cao tốc, đường sắt, đường sắt cao tốc, hàng không, cảng sông, cảng biển) hỗ trợ cho cả 2 địa phương kết nối ra biển. Đây là một vị thế rất lớn cho TP Đồng Nai.

TP Đồng Nai cũng sẽ được những cơ chế đặc thù ở tầm cao hơn. Đồng thời, TP Đồng Nai sẽ phải có trách nhiệm lớn hơn cùng TPHCM đóng góp nhiều hơn cho Ngân sách.

Thời cơ và thách thức của TP Đồng Nai là gì, thưa ông?

– Phát triển đô thị sân bay Long Thành đóng vai trò hạt nhân với bán kính ảnh hưởng lên tới 30-40km phủ lên toàn bộ khu vực Long Thành, Nhơn Trạch và một phần TPHCM. Đô thị sân bay này đòi hỏi sự liên kết hợp tác của TP Đồng Nai và TPHCM vì khách hàng chủ yếu từ TPHCM và phục vụ cho vùng đô thị.

Trong tương lai, khu thương mại tự do của TP Đồng Nai gắn với sân bay Long Thành phải hợp tác với khu thương mại tự do của TPHCM gắn với cụm cảng Thị Vải – Cái Mép – Cần Giờ để tận dụng mối liên kết hợp tác các hạ tầng trọng điểm. Đây là xu hướng mang tính “sống còn” để phát triển một khu thương mại tự do ở tầm cao có thể cạnh tranh được ở vùng Đông Nam Á và vùng châu Á.

Tôi kỳ vọng TP Đồng Nai sẽ có những cơ chế đặc thù như TPHCM trong việc phát triển hạ tầng đa phương thức cần thiết cho thành phố, tạo thành một trục kinh tế biển nối liền các khu công nghiệp tại khu vực Bình Dương, Đồng Nai, Biên Hòa, Phú Mỹ… tới cụm cảng Cái Mép – Thị Vải – Cần Giờ và tới cảng hàng hóa của sân bay Long Thành, giúp giảm giá thành logistics trong phát triển công nghiệp, trở thành động lực quan trọng cho tăng trưởng kinh tế hai con số của TP Đồng Nai, đưa TP Đồng Nai trở thành một trung tâm logistics quy mô lớn của vùng Đông Nam Bộ.

Cơ hội rất lớn, song song đó cũng đòi hỏi TP Đồng Nai nâng cấp hạ tầng đa phương thức kết nối với nhau, đây là áp lực rất lớn cho ngân sách. Do đó, TP Đồng Nai cần phải mở rộng hợp tác vùng với TPHCM, hợp tác công tư, hợp tác trong nước và nước ngoài, thu hút nguồn vốn xã hội hóa.

Quy mô dân số TP Đồng Nai hiện nay khoảng 4,5 triệu người cũng là áp lực lên hệ thống hạ tầng cần phải nâng cấp xứng tầm để không còn cảnh kẹt xe, ô nhiễm môi trường…

TP Đồng Nai cần có nguồn nhân lực chất lượng cao. Một mặt TP Đồng Nai phải đào tạo tại chỗ, một mặt thành phố cũng phải tạo các cơ chế để thu hút các nhân tài từ các nơi khác về để phục vụ cho các dự án trọng điểm.

Quá trình phát triển đô thị hóa cũng đi đôi với áp lực về mặt môi trường, TP Đồng Nai cũng cần phải có cách thức quản lý phát triển đi đôi với việc bảo vệ môi trường, bảo vệ di sản, bản sắc, không để tác động xấu đến môi trường sống.

TP Đồng Nai nên phát triển theo hướng đa trung tâm, đa cực

Theo ông, TP Đồng Nai nên phát triển theo định hướng nào?

– Với vị thế là cực tăng trưởng mới của vùng đô thị, TP Đồng Nai nên phát triển theo hướng đa trung tâm, đa cực kết nối với nhau, lấy phát triển cực đô thị sân bay Long Thành, khu thương mại tự do làm hạt nhân cho việc tăng trưởng mới.

Với hệ thống đô thị đa trung tâm, đa cực, TP Đồng Nai cần tập trung phát triển hệ thống metro.

Hiện nay, TP Đồng Nai đang triển khai dự án kéo dài tuyến metro Bến Thành – Suối Tiên đến trung tâm Chính trị, Hành chính thành phố và sân bay Long Thành. Ngoài ra, tuyến Thủ Thiêm – Long Thành cũng đang triển khai.

Tuy nhiên, việc phát triển metro cần đi đôi với phát triển đô thị TOD chạy dọc theo để đưa sân bay Long Thành vào hoạt động hiệu quả hơn. Đây là cơ hội để kết nối hệ thống đa trung tâm, đa cực của Đồng Nai lại với nhau.

Bên cạnh đó, định hướng của TP Đồng Nai cần lưu tâm phát triển trung tâm logistics quốc tế, nâng tầm các khu công nghiệp cũ trở thành là trung tâm đô thị mới, có quỹ đất lớn tạo ra những trung tâm công nghiệp mới được kết nối với một hệ thống logistics hiện đại; Chuyển dần sang phát triển công nghiệp theo hướng là công nghiệp, công nghiệp cao, công nghiệp thông minh.

Cuối cùng, phát triển TP Đồng Nai phải luôn luôn gắn với tư duy phát triển bền vững.

Xin cảm ơn ông!